W sytuacji awaryjnej problemem rzadko jest brak słów. Problemem jest ich nadmiar. Zestresowany sternik zaczyna opowiadać historię rejsu, a ratownik wciąż nie zna pozycji, liczby osób i rodzaju zagrożenia. Dlatego komunikaty radiowe mają stałą kolejność.
Radio VHF jest narzędziem bezpieczeństwa. Telefon może być pomocny, ale nie zastępuje łączności, którą słyszą służby i jednostki znajdujące się w pobliżu.
Mayday — poważne i bezpośrednie zagrożenie
Mayday nadaje się wtedy, gdy statek lub człowiek znajduje się w poważnym i bezpośrednim niebezpieczeństwie oraz potrzebna jest natychmiastowa pomoc. Przykładem może być pożar, tonięcie, nieopanowany przeciek, człowiek za burtą, zagrożenie wejściem na skały albo ciężki stan medyczny.
Jeżeli radio ma DSC i jest prawidłowo skonfigurowane, alarm cyfrowy może przekazać identyfikator MMSI oraz pozycję. Następnie przechodzi się na kanał 16 i nadaje komunikat głosowy. Czerwonego przycisku nie naciska się „na próbę”.
Pan-Pan — pilnie potrzebujesz pomocy, ale nie ma bezpośredniego zagrożenia życia
Pan-Pan pasuje do sytuacji poważnej i pilnej, która nie jest jeszcze bezpośrednim niebezpieczeństwem. Może to być awaria napędu w bezpiecznej odległości od przeszkód, uszkodzenie takielunku, pogarszający się stan chorej osoby albo utrata sterowności przy stabilnych warunkach.
Sytuacja może się zmienić. Jeżeli dryf prowadzi na mieliznę, pogoda gwałtownie się pogarsza albo stan człowieka staje się krytyczny, komunikat trzeba podnieść do Mayday. Nazwa wywołania nie jest oceną odwagi sternika, lecz opisem poziomu zagrożenia.
Sécurité — ważna wiadomość dotycząca bezpieczeństwa
Sécurité zapowiada komunikat o bezpieczeństwie żeglugi lub pogodzie. Używają go przede wszystkim służby i stacje brzegowe, na przykład do przekazywania ostrzeżeń nawigacyjnych. Sternik powinien rozpoznawać to wywołanie i wysłuchać wskazanego kanału roboczego.
Schemat komunikatu Mayday
- Powiedz „Mayday” trzy razy.
- Podaj nazwę jednostki trzy razy, znak wywoławczy i MMSI, jeśli je znasz.
- Powtórz „Mayday” oraz nazwę jednostki.
- Podaj pozycję — najlepiej współrzędne, ewentualnie namiar i odległość od znanego punktu.
- Krótko opisz zagrożenie.
- Powiedz, jakiej pomocy potrzebujesz.
- Podaj liczbę osób na pokładzie i istotne informacje o poszkodowanych.
- Opisz jednostkę oraz inne dane ułatwiające rozpoznanie.
- Zakończ „odbiór” i czekaj na odpowiedź.
Co przygotować przed naciśnięciem przycisku?
Jeśli masz kilka sekund, odczytaj pozycję, policz osoby i nazwij problem jednym zdaniem. Włącz dużą moc nadawania, chyba że szczególna sytuacja wymaga inaczej. Mów wolno, trzymaj mikrofon kilka centymetrów od ust i zwalniaj przy liczbach. Zapisany przy radiu krótki schemat wywołania bardzo pomaga.
Po nawiązaniu łączności wykonuj polecenia stacji brzegowej. Nie wyłączaj radia i nie zmieniaj kanału bez uzgodnienia. Oszczędzaj akumulator, ale utrzymuj nasłuch. Jeżeli nadałeś alarm przypadkowo, nie ignoruj go — poinformuj służby, że alarm jest fałszywy.
A jeśli masz tylko telefon?
Podaj operatorowi dokładną pozycję, nazwę akwenu, opis jednostki, liczbę osób i rodzaj problemu. Nie zakładaj, że lokalizacja telefonu zostanie odczytana z dokładnością potrzebną na wodzie. Zabezpiecz urządzenie przed wodą i zachowaj energię. Warto też poinformować pobliskie jednostki dostępnym środkiem łączności.
Przećwicz komunikat zanim będzie potrzebny
Podczas odprawy pokaż załodze radio, przycisk alarmowy i kartkę ze schematem. Omów, kiedy wezwanie będzie konieczne podczas akcji MOB oraz co zrobić po awarii silnika. Ćwiczenia głosowe prowadź bez nadawania na kanale ratunkowym.
Odwołanie alarmu i pomoc innej jednostce
Jeżeli zagrożenie ustało, trzeba poinformować stację prowadzącą korespondencję i odwołać alarm zgodnie z jej wskazówkami. Pozostawienie aktywnego wezwania może niepotrzebnie angażować ratowników. Gdy usłyszysz Mayday innej jednostki, zachowaj ciszę radiową, zapisz pozycję oraz treść i odpowiadaj przede wszystkim wtedy, gdy służby nie potwierdzają odbioru albo możesz udzielić realnej pomocy. Nie wchodź jednak w sytuację przekraczającą możliwości własnej łodzi i załogi.
GS
GS
GS