Technika i serwis

Zimowanie instalacji wodnej na jachcie

Zimowanie instalacji wodnej na jachcie krok po kroku: zbiornik, pompa, bojler, krany, toaleta i bezpieczny płyn do wody pitnej.

Technika i serwis
Zimowanie instalacji wodnej na jachcie

Woda zamarzająca w przewodzie nie wygląda groźnie, ale zwiększa objętość i potrafi rozsadzić króciec, obudowę pompy albo plastikową wylewkę. Co gorsza, pęknięcie często pozostaje niewidoczne aż do wiosny. Po napełnieniu instalacji woda zaczyna wtedy spływać pod zabudowę, a właściciel szuka przecieku w zupełnie innym miejscu.

Dobre zimowanie nie polega więc na samym opróżnieniu zbiornika. Trzeba przejść całą drogę wody: od wlewu, przez pompę i bojler, aż po każdy kran, prysznic, toaletę i odpływ.

Uwaga: do instalacji wody pitnej nie używa się samochodowego płynu chłodniczego. Jest toksyczny. Jeżeli stosujesz płyn zimowy, musi być wyraźnie przeznaczony do instalacji wody pitnej i użyty zgodnie z etykietą.

Zacznij od mapy instalacji

Zanim odkręcisz pierwszy przewód, narysuj prosty schemat. Zaznacz zbiorniki, pompę ciśnieniową, filtr wstępny, akumulator ciśnienia, bojler, zawory, krany, prysznic pokładowy i wszystkie najniższe punkty. Na jachcie po poprzednim właścicielu warto prześledzić przewody ręką. Dodatkowy trójnik ukryty za szafką bywa miejscem, w którym zostaje pół szklanki wody — wystarczająco dużo, by po mrozie powstała nieszczelność.

Dwie metody: instalacja sucha albo płyn zimowy

Metoda pierwsza: dokładne opróżnienie

Sprawdza się w prostych układach, w których można odłączyć przewody i uzyskać dostęp do najniższych punktów. Zbiornik jest opróżniany, a woda usuwana z pompy, filtrów, bojlera i przewodów. Krany pozostają otwarte. W niektórych instalacjach stosuje się delikatny przedmuch powietrzem, ale ciśnienie musi być ograniczone do wartości bezpiecznej dla najsłabszego elementu układu.

Metoda druga: nietoksyczny płyn do instalacji wody pitnej

Stosuje się ją, gdy układ ma wiele odgałęzień albo nie można skutecznie usunąć całej wody. Po opróżnieniu zbiornika pompa zasysa płyn przeznaczony do instalacji pitnej i tłoczy go kolejno do wszystkich odbiorników. Bojler zwykle omija się obejściem, aby nie zużywać wielu litrów preparatu. Dokładną procedurę trzeba dopasować do wyposażenia jachtu.

Nie mieszaj metod bez planu. Rozcieńczony wodą płyn może nie zapewnić ochrony deklarowanej na opakowaniu. Najpierw usuń możliwie dużo wody, a dopiero później wprowadź preparat.

Zimowanie instalacji krok po kroku

1. Wyłącz grzanie wody i pompę

Odłącz bojler od zasilania 230 V i wyłącz grzanie z silnika, jeśli układ ma taką funkcję. Grzałka uruchomiona w pustym bojlerze może się natychmiast uszkodzić. Dopiero po odłączeniu zasilania przejdź do spuszczania wody.

2. Opróżnij zbiornik

Użyj zaworu spustowego albo pompy i otwórz wszystkie krany. Nie pozwalaj jednak, aby pompa pracowała bez wody dłużej, niż dopuszcza jej instrukcja. Po opróżnieniu zbiornika usuń osad z dna, jeśli jest dostęp serwisowy. To dobry moment, aby obejrzeć przewody odpowietrzenia i wlewu.

3. Opróżnij filtr i pompę

Odłącz zasilanie. Zdejmij obudowę filtra wstępnego, wylej wodę i oczyść sitko. Odłącz szybkozłącza lub przewody na wejściu i wyjściu pompy zgodnie z instrukcją. Podłóż ręcznik albo niskie naczynie — w głowicy zawsze zostaje trochę wody. Niektóre pompy można na krótko uruchomić z odłączonymi przewodami, inne mają ograniczenie czasu pracy na sucho.

4. Zajmij się bojlerem

Najpierw upewnij się, że woda ostygła i instalacja nie jest pod ciśnieniem. Otwórz zawór bezpieczeństwa lub spustowy zgodnie z instrukcją urządzenia. Jeżeli używasz płynu zimowego, zastosuj obejście bojlera. Nie zapomnij o przewodach ciepłej wody — one też muszą zostać opróżnione lub zabezpieczone.

5. Otwórz każdy odbiornik

Przejdź po kolei przez zimną i ciepłą stronę każdego kranu. Wyciągnij wąż prysznicowy, połóż słuchawkę nisko i pozwól wodzie wypłynąć. Sprawdź prysznic rufowy, kranik w kokpicie i wylewki, o których łatwo zapomnieć. Na koniec pozostaw armaturę w pozycji otwartej, jeżeli producent nie zaleca inaczej.

6. Zabezpiecz toaletę i instalację sanitarną

To osobny układ. Zamknij zawory denne, wyłącz zasilanie toalety elektrycznej i postępuj według instrukcji jej producenta. Trzeba usunąć wodę z pompy, przewodu płuczącego i przewodu odpływowego. W niektórych urządzeniach producent odradza płyn zimowy, w innych dopuszcza wyłącznie preparat na bazie glikolu. Zbiornik fekalny opróżnij w przeznaczonym do tego punkcie i przepłucz zgodnie z zasadami portu.

7. Pamiętaj o wodzie zaburtowej

Pompa wody morskiej, instalacja chłodzenia lodówki, klimatyzacji, pompa zęzowa i układ płukania pokładu nie są częścią wody pitnej, ale również mogą zamarznąć. Zamknij zawór denny przed rozłączeniem węża. Każdy z tych układów ma własną procedurę, dlatego nie wlewaj preparatu „na wszelki wypadek” bez sprawdzenia zgodności materiałów.

Lista miejsc, które najczęściej są pomijane

  • filtr i komora pompy ciśnieniowej,
  • akumulator ciśnienia,
  • dolny króciec bojlera,
  • mieszacz ciepłej wody,
  • prysznic rufowy i długi wąż słuchawki,
  • zawór zwrotny przy wlewie z lądu,
  • pompa toalety oraz przewód między muszlą a zbiornikiem,
  • syfony i niskie odcinki przewodów odpływowych.

Jak uruchomić instalację wiosną?

Połącz wszystkie przewody i zamknij spusty przed napełnieniem zbiornika. Jeżeli był użyty płyn zimowy, przepłucz instalację świeżą wodą aż zniknie kolor i zapach preparatu. Następnie zdezynfekuj układ zgodnie z instrukcją producenta pompy i zbiornika. Uruchom pompę, odpowietrz po kolei każdy kran i obserwuj połączenia przez kilka minut.

Nie zabudowuj od razu miejsc serwisowych. Najpierw połóż pod połączeniami suche ręczniki papierowe — pokażą nawet niewielki wyciek. Dopiero po próbie ciśnieniowej można uznać instalację za gotową. Całą łódź warto sprawdzić według naszej listy przygotowania jachtu do sezonu.

Źródła i dalsza lektura

Autor i instruktor

Sebastian Juzeluk

Instruktor GoSailing Academy. Artykuły opierają się na praktyce szkoleniowej, prowadzeniu jednostek i codziennej pracy na wodzie.