Większość drobnych problemów na wodzie da się zauważyć jeszcze przy kei. Otwarty luk, zamknięty odpowietrznik zbiornika, lina leżąca przy śrubie czy telefon z rozładowaną baterią nie wymagają skomplikowanego serwisu. Wymagają chwili uwagi przed oddaniem cum.
Ta lista jest przeznaczona zarówno dla jachtu żaglowego, jak i łodzi motorowej. Nie wszystkie punkty dotyczą każdej jednostki, dlatego warto zrobić własną, krótszą wersję i trzymać ją przy stanowisku sternika.
Zasada przed wyjściem: najpierw sprawdzamy, czy rejs jest rozsądny, później czy łódź jest gotowa. Sprawna jednostka nie poprawi złej prognozy ani źle dobranej trasy.
1. Pogoda, akwen i plan rejsu
- sprawdź aktualną prognozę, kierunek i siłę wiatru oraz możliwe szkwały,
- sprawdź falowanie, temperaturę, widzialność i ryzyko burz,
- na wodach pływowych uwzględnij pływy i prądy,
- zaplanuj trasę, port lub miejsce zapasowe oraz godzinę powrotu,
- oceń, czy doświadczenie załogi pasuje do warunków,
- przekaż osobie na lądzie plan i przewidywaną godzinę kontaktu.
Plan nie musi mieć formy rozbudowanego dokumentu. Przy krótkim wyjściu wystarczy wiadomość z trasą, liczbą osób, opisem łodzi i godziną powrotu. Ważne, aby odbiorca wiedział, kiedy brak kontaktu powinien go zaniepokoić.
2. Załoga
Zapytaj o doświadczenie, choroby, przyjmowane leki i umiejętność pływania w zakresie, który jest potrzebny dla bezpieczeństwa. Pokaż, gdzie są kamizelki, apteczka, gaśnica, radio, zrywka silnika i zawory odcinające paliwo. Jedna osoba poza sternikiem powinna umieć zatrzymać łódź i wezwać pomoc.
- Dzieci i osoby niepewnie czujące się na wodzie zakładają kamizelki przed odejściem.
- Na małej szybkiej łodzi sternik zakłada zrywkę zgodnie z instrukcją.
- Ciężki bagaż rozkłada się tak, aby nie pogorszyć stateczności.
- Luźne rzeczy zabezpiecza się przed przesuwaniem.
3. Obchód kadłuba i pokładu
Zacznij od rufy i obejdź łódź zawsze w tę samą stronę. Stała kolejność zmniejsza ryzyko pominięcia punktu.
- korek spustowy jest założony, jeśli jednostka go posiada,
- w zęzie nie przybyło wody, paliwa ani oleju,
- zawory denne są ustawione odpowiednio do wyjścia,
- ster, manetka i układ kierowniczy pracują swobodnie,
- relingi, knagi, luki i pokrywy są pewnie zamocowane,
- kotwica jest gotowa do użycia, a jej koniec przymocowany do łodzi,
- cumy i odbijacze są ułożone tak, aby można je było obsłużyć bez plątania.
4. Silnik i paliwo
Oceń ilość paliwa z zapasem na zmianę planu, falę i powrót pod wiatr. Wskaźnik poziomu nie zawsze jest dokładny, zwłaszcza na przechylonej łodzi. Sprawdź przewody, odpowietrzenie zbiornika, filtr i brak zapachu paliwa. W czterosuwie skontroluj olej według instrukcji.
Przed rozruchem upewnij się, że w pobliżu śruby nie ma lin ani ludzi. Po uruchomieniu sprawdź chłodzenie, kontrolki, ładowanie i stabilność obrotów. Dopiero wtedy odepnij ostatnią cumę. Jeśli silnik nie pracuje prawidłowo przy kei, na wodzie raczej nie naprawi się sam.
5. Energia i łączność
- akumulator rozruchowy jest naładowany i pewnie zamocowany,
- główny wyłącznik oraz rozdzielnica działają,
- światła nawigacyjne są sprawne, nawet jeśli planujesz wrócić przed zmrokiem,
- radio VHF działa, a telefon jest naładowany i zabezpieczony przed wodą,
- numery alarmowe i kanał portowy są dostępne bez szukania w internecie,
- ploter lub aplikacja mają aktualne dane i działają również bez zasięgu.
Elektronika jest pomocą, nie jedynym planem. Na dłuższy rejs zabierz rozwiązanie zapasowe: mapę, drugi telefon, ręczne VHF albo dodatkowe źródło zasilania odpowiednie do akwenu.
6. Wyposażenie bezpieczeństwa
Rodzaj i ilość wyposażenia zależą od jednostki, akwenu, trasy i przepisów. Sama obecność sprzętu nie wystarcza — musi być sprawny i dostępny.
- Kamizelki są w odpowiednich rozmiarach i każdy wie, gdzie leżą.
- Koło, podkowa lub rzutka nie są przywiązane w sposób uniemożliwiający użycie.
- Gaśnice mają ważny przegląd i można je wyjąć jedną ręką.
- Apteczka jest sucha, kompletna i dopasowana do długości rejsu.
- Środki sygnałowe są ważne i właściwe dla akwenu.
- Latarki działają, a zapasowe baterie są zabezpieczone.
7. Żagle i takielunek
Na jachcie sprawdź, czy fały biegną prawidłowo, szekle są zamknięte, a liny nie owijają się wokół want. Obejrzyj zawleczki i sworznie. Przygotuj refowanie przed wyjściem, jeśli prognoza tego wymaga. Łatwiej przełożyć refszkentlę w porcie niż na rozkołysanym pokładzie.
Uruchom roler i kabestany bez pełnego obciążenia. Sprawdź, czy miecz, płetwa sterowa i mechanizmy podnoszenia działają w pełnym zakresie.
8. Ostatnia minuta przy kei
- Policz osoby na pokładzie i potwierdź, że każdy jest gotowy.
- Uruchom silnik i sprawdź chłodzenie oraz bieg wsteczny.
- Oceń wiatr i wybierz kolejność oddawania cum.
- Wyznacz zadania bez krzyku i pośpiechu.
- Sprawdź, czy żadna lina nie może wpaść do wody przy śrubie.
- Rozejrzyj się za ruchem w porcie i dopiero wtedy odejdź.
Lista do zapisania w telefonie
PROGNOZA — TRASA — ZAŁOGA — KAMIZELKI — ZĘZA — ZAWORY — PALIWO — OLEJ — AKUMULATOR — ŁĄCZNOŚĆ — CHŁODZENIE — CUMY — ŚRUBA.
To nie zastępuje pełnej odprawy, ale działa jako ostatni filtr przed odejściem. Po dłuższej przerwie sprawdź także poradnik jak przygotować jacht do sezonu. Jeżeli chcesz przećwiczyć te czynności pod okiem instruktora, porównaj nasze kursy żeglarskie i motorowodne.
GS
GS
GS